COVID-19 en internationale reizen - Rechten en plichten als werkgever

Terug
Datum:
23 Jul 2020

Het openen van de binnengrenzen van de Europese Unie, de Schengenzone en het Verenigd Koninkrijk maakt reizen opnieuw mogelijk. Veel werknemers vertrekken met vakantie naar het buitenland hetgeen diverse vragen oproept bij werkgevers.  Wat zijn uw rechten en plichten als werkgever?

Om te bepalen welke regio’s een risico inhouden, werkt de FOD buitenlandse zaken met gekleurde risicogebieden (rode zone: hoog risico, oranje zone: matig verhoogd risico en groen zone: laag risico - zie website ). 

Voor vertrek

  • De werkgever kan de werknemer niet verplichten om zijn geplande reisbestemming(en) door te geven. Dit kan natuurlijk wel op vrijwillige basis besproken worden.
  • Evenmin kan de werkgever de werknemer verbieden om naar een gevarenzone te vertrekken.

Bij terugkeer

Verplichte inlichtingen?

  • Ook bij terugkeer kan de werkgever de werknemer in principe niet opleggen hem in te lichten over zijn reisbestemming. Anderzijds heeft de werkgever op grond van de welzijnswetgeving de verplichting om de risico’s ingevolge het coronavirus te analyseren en om de nodige maatregelen te nemen.   Minstens kan de werkgever de werknemers aansporen om hem spontaan in te lichten wanneer zij terugkeren naar België vanuit een rode of oranje zone.
  • Indien de werknemer in quarantaine is geplaatst (bv. omwille van terugkeer uit een rode zone), dan moet hij zijn werkgever hiervan in ieder geval wel onmiddellijk inlichten en, indien de werkgever dit verzoekt, een medisch attest of quarantainegetuigschrift bezorgen.

Verplichte test en medisch attest?

  • De werkgever kan de werknemer niet verplichten om een COVID-test te ondergaan, noch om een medisch attest af te leveren dat de betrokken werknemer arbeidsgeschikt is.
  • De toegang tot de werkvloer kan dus niet zomaar geweigerd worden aan een werknemer die terugkeert uit een groene of een oranje zone.

Verplichte quarantaine?

  • De werkgever kan de werknemer niet verplichten om in quarantaine te gaan bij terugkeer uit een groene of oranje zone tenzij de werknemer over een quarantaine attest beschikt. De werkgever en de werknemer kunnen wel onderling de nodige afspraken maken omtrent telewerk, in zoverre dit mogelijk zou zijn.
  • Indien de werknemer terugkeert uit een rode zone, dan kan de werkgever gedurende 14 dagen na de reis wel de toegang tot de werkvloer weigeren aangezien de overheid in dit geval een verplichte quarantaine oplegt.

Temperatuurmeting?

  • Gezien er momenteel nog geen wettelijke regeling bestaat die temperatuurmetingen toelaat, kan je als werkgever niet zomaar overgaan tot het meten van de temperatuur van de vakantiegangers.
  • Volgens de FOD WASO zou dit gedurende COVID-19 in bepaalde omstandigheden toch mogelijk zijn voor zover de beslissing tot invoering en de modaliteiten worden opgenomen in het arbeidsreglement volgens de gebruikelijke wijzigingsprocedure. De GBA nam echter een strikt standpunt in, dat het meten van lichaamstemperaturen praktisch gezien quasi onmogelijk maakt.

Vermoeden van verhoogd risico bij terugkeer uit groene of oranje zone?

  • De werkgever heeft een algemene ‘duty of care’ die hem verplicht de nodige maatregelen te nemen ter bevordering van het welzijn van alle werknemers.
  • De werkgever kan bijgevolg in samenspraak met de interne en externe preventiediensten en het CPBW een preventieplan opstellen met maatregelen voor werknemers die terugkomen uit een gebied met een verhoogd risico zoals een oranje zone. Hierin kan bijvoorbeeld voorzien worden dat telewerk zal worden toegepast en werknemers wordt gevraagd een test af te nemen. De werkgever dient zorg te dragen voor een transparante communicatie over deze regels.

Tijdelijke werkloosheid of gewaarborgd loon?

  • De werknemer heeft op basis van de huidige RVA-richtlijnen recht op tijdelijke werkloosheidsuitkeringen indien hij of zij arbeidsgeschikt is maar wel verplicht in quarantaine moet omwille van een terugkeer uit een rode zone (quarantainegetuigschrift).
  • De werknemer heeft recht op gewaarborgd loon gedurende 30 dagen indien hij of zij arbeidsongeschikt is omwille van een besmetting met het coronavirus (medisch attest).

Actiepunt

Zet in op duidelijke communicatie met de werknemers met betrekking tot hun vertrek en terugkeer en neem indien nodig preventiemaatregelen om de risico’s op de werkvloer zoveel als mogelijk te beperken.